|
سامانتا پاور، نماینده ایالات متحده در سازمان ملل، در مصاحبهای با نشریه بریتانیایی گاردین که روز چهارشنبه، اول مهر، منتشر شد با اشاره به بنبستی که شورای امنیت سازمان ملل متحد در رابطه با بحرانهای سوریه و اوکراین به آن برخورد کرده است گفت که آمریکا و دیگر کشورها بیش از پیش تلاش میکنند که این بحرانها را از طریق نهادهای دیگر حل کنند. این اظهارات در هفتادمین سالگرد تاسیس سازمان ملل متحد و در حالی مطرح میشود که شورای امنیت نتوانسته کاری در قبال بحران سوریه انجام دهد، بحرانی که به مرگ بیش از ۲۲۰ هزار نفر و آوارگی حدود ۱۱ میلیون نفر منجر شده است، اما با این حال اعضای شورای امنیت هنوز درباره اقدامی که باعث توقف این کشتار بشود، به اجماع نرسیدهاند. روسیه به عنوان متحد بشار اسد، رئیس جمهور سوریه، تاکنون چهار بار از حق وتوی خود استفاده کرده تا اجازه ندهد هیچ قطعنامهای در رابطه با سوریه به تصویب برسد. این ماجرا در قبال بحران اوکراین نیز تکرار شده است، جایی که روسیه با حمایت از جداییطلبان به یکی از طرفین اصلی درگیریهای نظامی تبدیل شده است. در این حال نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد بحث تئوری داروین را درباره شورای امنیت سازمان ملل متحد به کار برده و میگوید که «اگر جزئی از یک بدنه درست عمل نکند، آدمها آن را رها کرده و به سراغ جزئی دیگر میروند». سامانتا پاور در ادامه افزود: «و اگر این مسئله جز سوریه و اوکراین باز هم رخ بدهد، آن وقت ما با یک مجموعه کاملا از کارافتاده مواجه خواهیم شد... این به طور حتم موقعیت و اعتبار و کارکرد شورای امنیت به عنوان قاضی اصلح امنیت بینالمللی را به مخاطره خواهد انداخت.» در همین حال خبرگزاری رویترز اظهارات سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، را بازتاب داده است که عنوان میکند واشینگتن بیشتر از قبل موضع مسکو در قبال بحران سوریه را پذیرفته است. آقای لاوروف در این باره به سخنان جان کری، وزیر خارجه آمریکا پس از آغاز دوباره مذاکرات نظامی میان دو کشور بر سر بحران سوریه ارجاع داده است. جان کری از روسیه خواسته که از نفوذ خود استفاده کند و بشار اسد را پای میز مذاکره بیاورد. اگر در یک نظام رایگیری نظر مخالف یک یا چند رایدهنده، فارغ از نتیجه شمارش آرا، بتواند نتیجه را ملغی کند میگویند «رای وتو شدهاست». این حالت بهویژه وقتی پیش میآید که بر پایه آییننامه رای گیری نیاز به «توافق به اتفاق آرا» باشد. در این حالت هریک از رای دهندگان حق وتو دارند، چون اگر رای مخالف دهند اتفاق آرا حاصل نمیشود و پیشنهاد به تصویب نمیرسد. از مشهورترین موارد وتو در دوران معاصر استفاده از حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل متحد است. کشورهایی که حق وتو دارند عبارت اند از:ایالات متحده آمریکا، روسیه، فرانسه، انگلستان و چین. بر اساس منشور اساس سازمان ملل متحد، شورای امنیت دارای ۱۰ عضو غیر دایم و ۵ عضو دایم است. اعضای دایم شورا دارای حق «وتو» هستند. از ابتدای تأسیس سازمان تا کنون، نسبت به این حق، نظریات متفاوتی اظهار شده و بیشتر این نظریات، مخالف این حق بودهاند. اکنون، که این مخالفتها شدت یافته، برخی از کشورها مدعی استحقاق برخورداری از حق وتو هستند. علاوه بر ایرادهای حقوقی و تناقضات نظری و عملی، حق وتو از دیدگاه اسلام نیز پذیرفته نیست؛ زیرا این حق بر اساس قدرت قدرتمندان آن زمان و در قالب یک قانون، به پنج کشور اعطا شده و موجب تسلط و تفوق بر سایر کشورها گردیده است. از این رو، برای بررسی این حق و جایگاه آن در اسلام، «قانون و قانون گذاری»، «قدرت» و «اصل ولایت و عدم ولایت» با رویکردی دینی و اسلامی بررسی و بر اساس هر یک، ناسازگاری حق وتو با اسلامی و عدم مشروعیت آن اثبات میشود. حق وتو ناشی از بند ۳ ماده ۲۷ منشور سازمان ملل متحد است که میگوید: تصمیمات شورای امنیت راجع به سایر مسائل [مسائل مربوط به غیر آیین کار] با رأی مثبت نه (۹) عضو، که شامل آراء تمام اعضای دایم باشد، اتخاذ میگردد. در تعریف «حق وتو» گفته شده است: ۱. هریک از پنج عضو دایمی شورای امنیت (چین، فرانسه، شوروی (روسیه)، انگلستان و آمریکا) میتواند با دادن رأی منفی، از صدور قطعنامهای در شورای امنیت جلوگیری نماید. این رأی منفی عضو دایمی شورای امنیت را، که مانع از تصویب قطعنامه میشود، «وتو» مینامند. این رأی منفی فقط هنگامی «وتو» تلقّی میگردد که به مسائل ماهوی و نه مسائل آیین کار مربوط میشود ۲. در تعریف «حق وتو» میتوان به طور خلاصه و نیز جامعتر گفت: «حق وتو» عبارت است از: رأی منفی هر یک از اعضای دایم شورای امنیت سازمان ملل متحد به قطعنامههای دارای آراء مثبت شورای امنیت در مسائل ماهوی. به عبارت دیگر، «حق وتو» عبارت است از: رأی غیر مثبت هریک از اعضای دایم شورای امنیت سازمان ملل متحد به قطعنامههای دارای آراء مثبت شورای امنیت در مسائل ماهوی.
+ نوشته شده در پنجشنبه دوم مهر ۱۳۹۴ساعت 7:25  توسط توکلی
|
|